تقسیم ترکه چیست و چه شرایط و مراحلی دارد؟ | وکیل ارث

مشاوره حقوقی - وکیل ارث

 

تقسیم ترکه چیست؟

 

مسائل مربوط به ارث؛ از جمله تحریر و تقسیم ترکه، در قانون امور حسبی بیان گشته است. این موارد ترافعی نیستند یعنی طرفین در مقابل یکدیگر قرار نمی‌گیرند که دفاع کنند. در معنایی ساده، مسائل مربوط به ارث دعوا محسوب نمی‌شوند. برای همین است که در دادخواست تحریر ترکه خوانده وجود ندارد چون هدف از تحریر ترکه یافتن اموال متوفی است و جنگ و جدل بیهوده است.

بعد از فوت یک شخص، اموالی از وی به جا می‌ماند. باید توجه داشت که ترکه با آنچه فکر می‌کنید متفاوت است. ترکه صرفاً دارایی مثبت فرد نیست و می‌تواند منفی هم باشد. به طور مثال اگر متوفی یک خانه داشته باشد و 300 میلیون هم بدهکار باشد، جمع این دو ترکه محسوب می‌شود.

فصل هفتم از قنون امور حسبی اختصاص به بحث تقسیم ترکه دارد و بیست و شش ماده راجع به تقسیم ترکه و نحوه تقسیم و شرایط و مراحلی که دارد، بحث کرده است. در این مقاله نیز با توجه به پرونده‌های موجود در گروه حقوقی وکیل الوکلا، به صورت عملی به مباحث تقسیم ترکه پاسخ داده می‌شود.

 

مدارک لازم برای دادخواست تقسیم ترکه

 

قبل از اقدام برای تقسیم ترکه، اگر توافقی بین ورثه باشد، به همان ترتیب عمل می‌‌‌‌شود ولی اگر توافق نباشد، باید دادخواست تقسیم ترکه را ارئه نمود. این دادخواست نکات مهمی دارد که در ذیل به آن اشاره می‌کنیم.

  • اولین و مهمترین مدرک لازم برای ارائه دادخواست تقسیم ترکه و رسیدگی قضائی، گواهی انحصار وراثت متوفی است. این گواهی از شورای حل اختلاف صادر می‌شود و نمایانگر ورثه حین الفوت متوفی می‌باشد. باید توجه داشت که اخذ این گواهی اگر با سوءنیت شخصی و بدون نام بردن صحیح تمام وراث رخ بدهد، وفق ماده 9 قانون تصدیق انحصار وراثت مرتکب جرم کلاهبرداری می‌باشد.
  • دومین مدرک مهم و لازم، قرار تحریر ترکه اخذ شده است. یعنی قبل از ارائه دادخواست تقسیم ترکه حتماً باید تحریر ترکه را درخواست داده باشید. تحریر ترکه به معنای ساده شده یعنی شناسایی اموال و حقوق متوفی!
  • سومین اقدام در دادخواست تقسیم ترکه این است که حتماً نام تمام ورثه در دادخواست آورده شود. اگر حتی یک نفر در دادخواست عنوان نشده باشد، دعوا قابلیت رسیدگی نخواهد داشت. در زیر یک نمونه رای آورده می‌شود که به دلیل عدم ارائه نام یکی از ورثه، دعوای تقسیم ترکه رد شده است.

 

باسمه تعالی

در خصوص دعوی خانم پ.فاآ و خانم م.ف.ا و خانم ژ.ف.ا به طرفیت آقای ف.ف.ا به خواسته تقسیم تركه نظر به اینكه به پرونده موضوع ورود ثالث با موضوع ابطال سند رسمی بوده که منجر به صدور قرار رد دعوی گردیده است. و چون دادخواست وارد ثالث مستقلاً قابل رسیدگی بوده دادگاه با تعیین وقت رسیدگی و استماع اظهارات طرفین و با توجه به دفاعیات وکیل خوانده و با عنایت به اینکه خواسته خواهان وارد ثالث تقسیم ترکه بوده و آقای ک.ف نیز احدی از وراث بوده و جزء اطراف دعوی قرار نگرفته است و همچنین ملک مذکور نیز دارای سند رسمی بوده و خواهان در طرح دادخواست شرایط شکلی را رعایت ننموده است. دعوا به كیفیت مطروحه قابلیت استماع ندارد. لذا دادگاه بنا به مراتب فوق‌الذكر به تجویز مقررات ماده 2 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، قرار عدم استماع تقسیم ترکه مذكور را صادر و اعلام می‌نماید. قرار صادره ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر در استان مازندران می‌باشد.

 

عدم حضور در جلسه تقسیم ترکه

 

معمولاً اگر کسی دادخواستی ارائه بدهد و دعوایی را شروع کند، باید در جلسه رسیدگی حاضر شود و مستندات خود را ارائه دهد. در چنین شرایطی اگر شخص حاضر نشود و نتواند اصول مدارک را ارائه دهد، قرار رد دعوا صادر می‌شود. این موضوع در دعاوی که ترافعی هستند رخ می‌دهد. اما در زمانی که دعوای غیر ترافعی باشد، بدون حضور افراد نیز دادگاه می‌تواند رای صادر کند.

 

 

 

حتماً بخوانید: خرید و فروش ملک ورثه‌ای و خطرات آن

 

 

دادگاه صالح تقسیم ترکه

 

مرجع قضایی صالح برای رسیدگی به تقسیم ترکه، دادگاه عمومی حقوقی است زیرا صلاحیت عام رسیدگی به تمام دعاوی را دارد و در مورد خواسته تقسیم ترکه نیز استثنایی مشاهده نمی‌شود. از لحاظ صلاحیت محلی، مطابق ماده 20 قانون آیین دادرسی مدنی، دعاوی راجع به ترکه متوفی اگر چه خواسته، دین و یا مربوط به وصایای متوفی باشد، تا زمانی که ترکه تقسیم نشده در دادگاه محلی اقامه می‌شود که آخرین اقامتگاه متوفی در ایران، آن محل بوده و اگر آخرین اقامتگاه متوفی معلوم نباشد، رسیدگی به دعاوی یاد شده در صلاحیت دادگاهی است که آخرین محل سکونت متوفی در ایران، در حوزه آن بوده است.

 

 

 

تقسیم ترکه

 

 

مدت زمان تقسیم ترکه

 

وقتی دعوایی مطرح می‌شود، زمان دقیقی نمی‌توان برای آن متصور شد؛ چرا که عوامل مختلفی در نتیجه دعوا مطرح است. به طور مثال اگر قاضی شعبه رسیدگی کننده به خواسته در اثنای رسیدگی، توسط رییس دادگستری جابجا شود؛ تا زمان حضور قاضی جدید  در شعبه، رسیدگی متوقف می‌شود. یا  اگر در اثنای رسیدگی، یکی از خواندگان فوت کند، تا زمان تعیین ورثه وی دعوا متوقف است. در مورد دعوای تقسیم ترکه نیز بسته به نوع اموال و عواملی که امکان رخ دادن آنها وجود دارد؛ حدود یکسال طول خواهد کشید.

 

 

 

انتقال سهم الارث به یکی از ورثه

 

 

نمونه دادخواست تقسیم ترکه

 

رياست محترم دادگاه عمومی حقوقی شهيد مدنی تهران.

با سلام و آرزوی تندرستي؛

اينجانب حامد فصيحی وفق اختيارات حاصله از وكالتنامه پيوستي و از سوی خواهان (ف.ت) به استحضار می‌رسانم.

شادروان ا.ر.ی فرزند محمد حسن درتاريخ 1399/01/05 در آخرين اقامتگاه خود واقع در شهر تهران فوت نموده (گواهي فوت پيوست می‌باشد) و موكل و خواندگان به موجب گواهی حصر وراثت پيوست، ورثه حين الفوت متوفی می‌باشند. ماترک آن مرحوم به موجب استعلامات به عمل آمده از اداره ثبت اسناد و املاک در پرونده كلاسه بايگانی 0200084 شعبه 504 شورای حل اختلاف 11 (موضوع تحرير تركه)، پلاك ..... فرعي از ..... اصلي حوزه ثبتي رودكی می‌باشد كه سند مدركيه آن، پيوست می‌باشد.

رياست محترم، استدعا مي‌رود نظر به اينكه ماترک متوفی تقسيم نشده و در نحوه تقسيم نيز بين ورثه توافقي وجود ندارد، عنداللزوم با جلب نظر كارشناس در صورتی كه ماترک قابل تقسيم باشد، مطابق مقررات بين وراث تقسيم و در غير اينصورت با فروش آن، حاصل فروش تقسيم شود.

 

دستور فروش مال

 

دستور فروش مال حاصل از ترکه متوفی در صورتی صادر می‌شود که بین تمام وراث توافقی حاصل نگردد و اموال قابل تقسیم نباشد. یعنی دو شرط برای صدور دستور فروش باید باشد: 1- تمام ورثه تقسیم نامه را امضاء نکرده باشند. 2- اموال قابل تقسیم نباشند.

 

وکیل ارث و تقسیم ترکه

 

مجموعه حقوقی وکیل الوکلا با حضور وکلای پایه یک دادگستری و مشاورین مجرب حقوقی، آماده ارائه خدمات مشاوره‌ای یا قبول دعاوی مرتبط با ارث و تقسیم ترکه هستند.

 

اشاره مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین

 

۵
از ۵
۱ مشارکت کننده
ارتباط با وکیل متخصص