مطالبه وجه چک طبق قانون جدید به همراه خسارت تاخیر تادیه

مطالبه وجه چک و خسارت تاخیر تادیه

 

مطالبه وجه چک

 

یکی از رایج‌ترین دعاوی بین تجار و حتی افراد عادی، مطالبه وجه چک است. چک یکی از متداول‌ترین شیوه‌های پرداخت مبالغ زیاد محسوب می‌شود، بنابراین طبیعی است که موجب دعاوی زیادی شود. همه افراد توانایی بازپرداخت مبلغ چک را ندارند و عده‌ای هم با سوءنیت، پرداخت را در سر موعد انجام نمی‌دهند. البته با به وجود آمدن چک‌های صیادی و رویه جدید دادگاه‌ها برای اینگونه چک‌ها، بدون تشکیل جلسه رسیدگی‌، اجرائیه چک صادر می‌شود. صدور اجرائیه چک با روش مطالبه وجه چک، تفاوت‌هایی دارد که مهم‌ترین آنها، کاهش روند نتیجه گیری از طریق صدور اجرائیه است.

در این مقاله، درباره مطالبه وجه چک و خسارت تاخیر تادیه از طریق دادگاه صالح و مهمترین نکات آن مطالبی را بیان می‌کنیم.

 

 

مقاله مرتبط مطالبه وجه و خسارت تاخیر تادیه با اسناد عادی

 

 

 

خسارت تاخیر تادیه چیست؟

 

خسارت تاخیر تادیه یا همان دیرکرد وجه، مبلغی است که با توجه به شاخص بانک مرکزی برای پرداخت نکردن سر موعد چک، تعیین می‌شود. یعنی اگر کسی چکی را برای تاریخ اسفند 99 صادر کند و در موعد آن پردداخت نکند، باید در روز پرداخت، طبق شاخص بانک مرکزی مبلغی را به عنوان دیرکرد‌، اضافه‌تر پرداخت کند. البته این دیرکرد باید توسط دارنده چک، مورد مطالبه قرار بگیرد و مقام قضایی نمی‌تواند خودسرانه به پرداخت خسارت تاخیر تادیه حکم بدهد.

همچنین بعضی از مراجع قضایی مانند شورای حل اختلاف شماره سیزده، معتقدند که نباید بیش از پنج سال از موعد چک بگذرد. در غیر اینصورت خسارت تاخیر تادیه از تاریخ تقدیم دادخواست محاسبه می‌شود؛ نه از تاریخ سررسید چک. این مسئله ناشی از استنباط ناصواب از ماده 318 قانون تجارت است که بیان می‌دارد: «دعاوی راجعه به برات و فته‌طلب و چک که از طرف تجار یا برای امور تجارتی صادر شده پس از انقضای پنج سال از تاریخ صدور اعتراض‌نامه و یا آخرین تعقیب قضایی در محاکم مسموع نخواهد بود. مگر اینکه در ظرف این مدت رسماً اقرار به دین شده باشد که در این صورت مبدا مرور زمان از تاریخ اقرار محسوب است. در صورت عدم اعتراض مدت مرور زمان از تاریخ انقضاء مهلت اعتراض شروع می‌شود.»

درباره اشتباه این آرا باید به بخشی از رای وحدت رویه 812 هیات عمومی دیوان عالی کشور اشاره کرد که صریحاً تاریخ چک را مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه دانسته است. در بخشی از این رای وحدت رویه آمده است: «مطابق ماده 3 قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی، صادرکننده باید در تاریخ مندرج در چک، معادل مبلغ ذکر شده در آن، در بانک محال ‌علیه وجه نقد داشته باشد. برابر تبصره الحاقی (1376/03/10) به ماده 2 قانون اخیر‌الذکر و قانون استفساریه این تبصره مصوب 1377/09/21 مجمع تشخیص مصلحت نظام، مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه بر مبنای نرخ تورم، تاریخ چک است.»

 

 

 

تنظیم لایحه  تنظیم لایحه رایگان توسط وکیل و مشاور حقوقی متخصص

 

 

 

نمونه دادخواست مطالبه وجه چک به همراه دیرکرد

 

باسمه تعالی

 

رياست محترم شورای حل اختلاف شماره سيزده تهران

با سلام و آرزوي تندرستي؛

به موجب يك فقره چك به شماره سريال ....... عهده بانك سپه، موكل مبلغ شصت و پنج ميليون و پانصد هزار ريال معادل 6/550/000 تومان از خوانده محترم طلبكار مي‌باشد. نامبرده با وصف مراجعات مكرر و حلول اجل و سررسيد، از تأديه و پرداخت آن خودداري مي كنند. النهايه، موكل كه طي مراودات تجاري، چك واگذار شده را به دليل عدم ايجاد خدشه در اعتبار تجاري خويش از دارنده آن باز پس گرفته بود، رسيدگي و صدور حكم محكوميت خوانده را به پرداخت مبلغ خواسته به ميزان شش ميليون و پانصد و پنجاه هزار تومان به انضمام كليه خسارات قانوني (خسارات هزينه دادرسي، خسارت تاخير تاديه و حق الوكاله وكيل) در حق موكل، مورد استدعا دارد.

 

دفاع در برابر دعوای مطالبه مبلغ چک

 

تمام مواردی که بیان شد برای دریافت وجه مندرج در چک توسط دارنده چک بود. اما اگر به عنوان صادرکننده یا ضامن چک بودید، باید چه دفاعی کنید؟

مسئله اصلی و قابل توجه این است که مبلغ مندرج در چک برای چه دینی است؟ در واقع چه چیزی دریافت شده است که در مقابل آن، چک داده شده است؟

اولین دفاع می‌تواند مربوط شود به اینکه چک بابت قراردادی پرداخت شده است که مفاد آن توسط دارنده اجرا نشده است. مثلاً یکصد میلیون تومان چک بابت تحویل خانه خریداری شده است اما خانه در موعد مقرر تحویل نشده و دارنده مستحق وجه چک نیست. حتی می‌توان در این مورد، دعوای تقابل نیز مطرح کرد که با دعوای مطالبه چک مرتبط باشد.

دفاعی دیگری که می‌توان بیان داشت، مربوط به حسن نیت در دریافت وجه چک است. این مورد بیشتر در مورد چک‌های انتقالی جوابگو است. زمانی که نفر اولی که چک را دریافت کرده، در دریافت چک مرتکب کلاهبرداری شده است و سپس چک را به شخصی که مطلع از کلاهبرداری بوده، انتقال داده است. در این مورد به دلیل عدم وجود سوءنیت، دارنده مستحق وجه چک نیست.

مسئله بعدی، خیانت در امانت چک است که مشخصاً شخص خیانت کننده نمی‌تواند وجه چک را دریافت کند. خیلی از کارفرماها برای استخدام افراد، از آنها چکی بابت ضمانت حسن انجام کار می‌گیرند. حال اگر کارفرما این چک را به اجرا بگذارد و یا وجه چک را مطالبه کند، مرتکب خیانت در امانت شده است و مستحق وجه چک نیست. حتی علیه دارنده اول، می‌توان شکایت کیفری نیز مطرح کرد. البته ذکر این نکته نیز خالی از لطف نیست که اثبات بزه خیانت در امانت دارنده اولیه چک، موجب رفع تکلیف صادر کننده چک در وجه حامل در مقابل دارنده بعدی با حسن نیت نخواهد بود. یعنی اگر چک به دارنده دوم رسید و او بی خبر از امانتی بودن چک بود، مستحق دریافت وجه چک هست.

 

 

 

مطالبه وجه سند عادی مطالبه وجه فاکتور عادی و رسید عادی

 

 

 

 

تعیین دادگاه صالح

 

گفته می‌شود که دادگاه بانک صادرکننده گواهی عدم پرداخت، دادگاه محل اقامت خوانده و دادگاه محل بانک محال علیه، صالح به رسیدگی است. در صورتی که بانکی غیر از بانک محال علیه، گواهی عدم پرداخت چک را صادر کند، آن بانک صرفا "نماینده" بانک محال علیه در صدور گواهی فوق محسوب می‌شود. بنابراین مرجع صالح به رسیدگی به دعوا مطالبه وجه چک، دادگاه محلی است که بانک محال علیه در آن حوزه واقع است.

 

 

 

 

تنظیم دادخواست، شکواییه و لایحه رایگان آنلاین

 

 

 

 

 

مشاوره حقوقی و وکیل دریافت تعهدات مالی

 

دعاوی مربوط به مطالبات مالی و تعهدات قراردادی به دلیل ظرافت‌هایی از جمله تعیین صحیح خوانده، رعایت مواعد قانونی و اعلام صحیح خواسته و .... نیازمند طرح توسط وکیل یا مشاور حقوقی مجرب می‌باشند.

کافی است تا خوانده دعوا به درستی تعیین نشود یا خواسته درست عنوان نشود. همین امر کافی است تا یک دعوا که در صورت رعایت موارد مهم، ظرف سه یا چهار ماه به نتیجه می‌رسید؛ به دلیل اشتباههات ساده و پیش پا افتاده، بیش از یکسال طول بکشد.

مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین 24 ساعته وکیل الوکلا با استفاده و بهره‌مندی از دانش بهترین وکلای جوان در کنار تجربیات ارزشمند وکلای کهنه‌کار عرصه وکالت، آماده ارائه مشاوره و قبول وکالت دعاوی مالی می‌باشند.

 

تامین خواسته

 

وقتی دعوای مطالبه وجه چک مطرح می‌شود، بهتر است تا تامین خواسته به میزان مبلغ چک نیز در دادخواست بدوی مطرح شود. چک در قانون کشور ما دارای مزیت‌هایی می‌باشد که آن را نسبت به اسناد دیگر متمایز ساخته است. یکی از این ویژگی‌ها در ماده 110 قانون آیین دادرسی مدنی نمود پیدا می‌کند.

در دعاویی که مستند آنها چک یا سفته یا برات باشد و همچنین در مورد دعاوی مستند به اسناد رسمی و دعاوی علیه متوقف، خوانده نمی‌تواند برای تامین خسارات احتمالی خود تقاضای تامین نماید.

وفق بند (د) ماده 108 قانون پیش گفته، خواهان تامین خواسته، باید جهت خسارات احتمالی وارده به خوانده در راستای اجرای قرار تامین خواسته، وجه نقد به صندوق دادگستری واریز نماید. اما در مورد چک، همان طور که در ماده 110 اشاره شده است، نیازی به اخذ تامین نیست.

 
۵
از ۵
۶ مشارکت کننده
ارتباط با وکیل متخصص