شرایط انحلال عقد هبه و مهمترین نکات رجوع از هبه

شرایط انحلال عقد هبه و رجوعشرایط انحلال عقد هبه به روش‌هایی گفته می‌شود که به وسیله آن بتوان از ایجاد آثار هبه جلوگیری کرد. از بین رفتن هبه به شرایط مختلفی بستگی دارد. گاهی به دلیل نبود شرایط اساسی عقد و گاهی به دلیل شرایط ویژه عقد هبه، می‌توان آن را منحل کرد. گاهی به دلیل سفاهت و صغر می‌توان عقد هبه را باطل دانست و گاهی به دلیل رجوع از هبه. به هر حال، تمام جوانب باید در نظر گرفته شود تا منجر به حکمی صحیح گردد.

 

دعوای انحلال هبه باعث خواهد شد تا یک مال منقول یا غیرمنقول جابجا شود و تاثیر بسزایی در اموال اشخاص دارد. بنابراین بهتر است تا از یک مشاور حقوقی یا وکیل برای پیشبرد این دعوا استفاده شود. گروه مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین وکیل الوکلا آماده ارائه مشاوره و قبول وکالت در دعاوی می‌باشند.

 

 

 

عقد هبه یعنی چه؟

 

هبه عقدی است در فقه اسلام به معنی تملیک مالی به دیگری و به رایگان که شخص بخشنده را «واهب»، طرف گیرنده را «متهب» و مال مورد هبه را «عین موهوبه» گویند. عقد هبه با ایجاب و قبول و قبض عین موهوبه تشکیل می‌گردد. تعریف قانون مدنی هم چیزی جز تعریف فقهی نیست. هبه جزو عقود مجانی است و معوض بودن آن، باعث خروج هبه از عقود مجانی نمی‌شود.

مهمترین نکات هبه در عینی بودن و قابل رجوع بودن هبه است. هبه عقدی عینی است؛ به این معنی که علاوه بر قبول، باید توسط متهب (هبه گیرنده) قبض گردد و اگر این امر به طور صحیح واقع نشود، عقد هبه منعقد نمی‌شود. منظور از قبض هم یعنی مال تحت استیلا و اختیار متهب قرار بگیرد. قبض در اموال مختلف، به شکل‌های گوناگون انجام می‌شود. تحویل مال غیر منقول به آن است که بایع از مال رفع ید کند و آن را در اختیار مشتری قرار دهد. اما چنانچه مورد هبه، خانه مسکونی باشد، واهب باید آن را تخلیه کند و کلیدش را تحویل متهب بدهد.

 

 

 

مقاله مرتبط فسخ قرارداد خرید و فروش ملک

 

 

 

هبه جایز است یا لازم؟

 

عقود از جهت امکان فسخ یا عدم امکان فسخ، به دو نوع جایز و لازم تقسیم می‌شود. عقود لازم؛ غالب عقود را تشکیل می‌دهند و به راحتی قابل فسخ نیستند. برعکس، عقود جایز هر زمان توسط طرفین قابل انحلال است.

عقد هبه از جمله عقود جایز است؛ به این معنی که هر زمان که واهب بخواهد می‌تواند عین موهوبه را پس بگیرد. این مفهوم را می‌توان از ماده 803 قانون مدنی متوجه شد.

بعد از قبض نیز واهب می‌تواند با بقاء عین موهوبه از هبه رجوع کند، مگر در موارد ذیل:
۱- در صورتی که متهب پدر یا مادر و یا اولاد واهب باشد.
۲- در صورتی که هبه معوض بوده و عوض هم داده شده باشد.
۳- در صورتی که عین موهوبه از ملکیت متهب خارج شده یا متعلق حق غیر واقع شود خواه قهرا مثل اینکه متهب به واسطه فلس محجور شود خواه اختیارا مثل اینکه عین موهوبه به رهن داده شود.
۴- در صورتی که در عین موهوبه تغییری حاصل شود.

 

 

مقاله 3 قرارداد خرید و فروش ملک

 

 

 

 

تنظیم دادخواست شکواییه و لایحه آنلاین رایگان
تنظیم دادخواست، شکواییه و لایحه آنلاین رایگان

 

 

 

 

شرایط انحلال عقد هبه

 

برای انحلال عقد هبه، باید دو نوع دید نسبت به این عقد داشت. اول اینکه ببینیم شرایط عمومی عقود رعایت شده است یا نه. دوم باید بررسی کنیم که شرایط خاص عقد هبه مانند قبض عین موهوبه، موجود هست؟

برای صحت هر معامله باید:

  1. قصد طرفین و رضای آنها محرز باشد. یعنی اگر عقد هبه تحت شرایط اکراه یا بدون قصد و برای شوخی و مزاح و آموزش و ... باشد، عقد هبه منعقد نمی‌شود.
  2. طرفین اهلیت داشته باشند. همه افراد اهلیت تمتع دارند اما برای انعقاد عقد باید اهلیت استیفا داشته باشند یعنی بتوانند اعمال حق کنند. انعقاد هبه توسط صغیر غیرممیز و مجنون، کاملاً باطل و توسط سفیه و صغیرممیز، غیرنافذ است. البته دریافت هبه توسط محجورین صحیح است.
  3. موضوع عین موهوبه باید معین باشد و دارای تردید نباشد. انتخاب یکی از چند مال به صورت مردد، باعث عدم انعقاد عقد می‌شود.
  4. جهت معامله باید مشروع باشد. اگر کسی آپارتمانی را هبه کند تا شخص مقابل یک روسپی خانه بنا نماید، این عقد باطل است.

این موارد، شرایط صحت تمام عقود هستند و منحصر به هبه نیست. در تمام عقود، چه جایز و چه لازم نیز باید رعایت شود و محدود به تقسیم بندی خاصی نیست.

اما به جز موارد بالا، هبه شرایطی دارد که مختص خود می‌باشد و در عقود دیگر وجود ندارد.

  • عقد هبه از عقود عینی است. عین موهوبه باید توسط متهب قبض شود و در غیر این صورت عقد هبه منعقد نمی‌شود. قبض نیز دارای شرایطی است و در هبه به صغیر یا مجنون یا سفیه، قبض ولی معتبر است. در عقد هبه، قبض شرط تملیک عین موهوبه به متهب می باشد، اما تنها تصرفات مادی و فیزیکی، ملاک و مبنای قبض نیست بلکه سلطه و تسلط معنوی شاخص و اساس این امر است.
  • بر خلاف عقود جایز که در تمام شرایط قابل انحلال است؛ عقد هبه در برخی شرایط قابلیت انحلال را ندارد و واهب نمی‌تواند از هبه رجوع کند. 1- در صورتی که شخص متهب پدر یا مادر و یا اولاد واهب باشد، او نمی‌تواند از هبه رجوع کند. 2- در صورتی که عقد هبه معوض بوده و عوض هم داده شده باشد، دیگر نمی‌توان رجوع کرد. 3- در صورتی که عین موهوبه از ملکیت متهب خارج شده یا متعلق حق غیر واقع شود خواه قهراً مثل اینکه متهب به واسطه فلس محجور شود خواه اختیاراً مثل اینکه عین موهوبه به رهن داده شود یا توسط متهب فروخته شود. 4- در صورتی که در عین موهوبه تغییری حاصل شود که از حالت اولیه خارج شود.

 

 

 

مقاله 2 انتقال سهم‌الارث به یکی از وراث

 

 

 

نحوه اعلام رجوع از هبه

 

برای رجوع از هبه نیاز به انجام کار عجیب و غریبی نیست و به هر طور که اراده رجوع از هبه بیان شود، رجوع محقق می‌شود. برخی فکر می‌کنند که باید برای تحقق رجوع از هبه، به دادگاه دادخواست داد. اما کافی است تا یک پیامک ساده یا اظهارنامه برای طرف ارسال شود. حتی اگر واهب به صورت شفاهی نیز اراده خویش را به متهب بگوید، از هبه رجوع کرده است. تنها مسئله مهم اینست که ارسال اراده رجوع از هبه به وسیله اظهارنامه یا پیامک، باعث می‌شود تا در صورت وقوع دعوا، قابلیت استناد راحت‌تر باشد.

 

۵
از ۵
۵ مشارکت کننده
ارتباط با وکیل متخصص